alt

ĐIỀU TRỊ UNG THƯ DẠ DÀY BẰNG PHƯƠNG PHÁP TẾ BÀO GỐC

  Thứ T6, 13/09/2019

Bề mặt của dạ dày được lót bởi một lớp tế bào biểu mô đơn lớp mỏng manh (gọi là niêm mạc dạ dày và các tuyến của nó), đại diện cho một rào cản chặt chẽ với thế giới bên ngoài (ví dụ, dịch vị dạ dày và nhiều loại vi sinh vật , chẳng hạn như Helicobacter pylori) cũng rất cần thiết cho quá trình tiêu hóa thức ăn. Dạ dày bao gồm hai phần chính, một vùng cơ quan - cơ quan gần nhất với các tuyến cơ bản sản xuất axit dạ dày và antrum xa với các tuyến hormone kích thích giải phóng axit dạ dày. Trong quá trình tiến hóa, một loạt các cơ chế bảo vệ và sửa chữa đã được phát triển do niêm mạc dạ dày tiếp xúc vĩnh viễn với các tác nhân độc hại khác nhau. Các cơ chế này bao gồm sự hình thành của một loại gel phức tạp chứa chất nhầy, tiết ra các peptide kháng khuẩn, các quá trình viêm cấp tính, sửa chữa nhanh chóng bằng cách di chuyển tế bào (phục hồi) trong vài phút đến vài giờ và tự đổi mới liên tục các loại tế bào khác nhau bằng cách phân biệt từ các tế bào tiền thân và tế bào gốc (TBG) trưởng thành (somatic). Quá trình thứ hai mất vài ngày đến vài tháng tùy thuộc vào loại tế bào.

Chỉ trong vài năm gần đây, người ta đã thấy rõ rằng các tuyến dạ dày có chứa một loạt các quần thể TBG bất ngờ, thậm chí khác nhau ở các tuyến cơ bản và đường rò dạ dày (antral). Đáng chú ý, phần nhỏ nhất của dạ dày (isthmus) không còn được coi là kho chứa TBG độc quyền. Cho đến nay, mối quan hệ và hệ thống phân cấp tương ứng giữa các quần thể TBG dạ dày (GSC) khác nhau trong một đơn vị dạ dày duy nhất chưa được thiết lập.

Khoảng 90% khối u nguyên phát ở người trưởng thành phát sinh từ biểu mô chủ yếu dựa trên tình trạng viêm mạn tính do khả năng tái tạo cao và sự tồn tại của TBG trưởng thành. Ung thư dạ dày vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong liên quan đến ung thư trên toàn thế giới (10% tổng số ca tử vong do ung thư trong năm 2008) mặc dù tỷ lệ mắc giảm. Ung thư dạ dày thực chất là ung thư biểu mô tuyến (90%) và 50% trong số các khối u biểu mô này được phân loại theo mô học là loại đường ruột.

Ung thư dạ dày được thúc đẩy bởi các yếu tố môi trường như thịt hun khói, ớt, rượu và hút thuốc. Tuy nhiên, yếu tố nguy cơ nổi bật nhất là nhiễm H. pylori (HP) gây viêm mãn tính (viêm dạ dày). Đối với loại adenocarcinomas đường ruột, một chuỗi các sự kiện được xác định rõ (dòng Cor Cor cas casadeade) đã được biết đến từ lâu, bắt đầu từ viêm dạ dày mãn tính và tiến tới teo dạ dày (mất tế bào tuyến và tế bào zymogen), sự xuất hiện bất thường của các tế bào ruột trong dạ dày và loạn sản. Trong những năm vừa qua, một loại metaplasia thứ hai (metaplasia biểu hiện polypeptide biểu hiện polypeptide polypeptide / SPEM) cũng có liên quan đến gây ung thư dạ dày.

Các khối u bao gồm một quần thể tế bào ung thư không đồng nhất, phân cấp. Điều quan trọng, chỉ có các TBG ung thư (CSC) mới có thể bắt đầu hình thành khối u. Do đó, các liệu pháp nhắm vào CSC có thể là chiến lược hứa hẹn trong tương lai để chữa ung thư dạ dày. Hiện nay, có ba nguồn gốc của CSC dạ dày được thảo luận, nghĩa là:

  • Phân biệt metaplasias;
  • Biến đổi GSC trưởng thành bình thường;
  • Ở mức độ thấp hơn, cấy ghép các tế bào gốc trung mô có nguồn gốc từ tủy xương tình trạng viêm mạn tính.

Do đó, ung thư dạ dày hiện được coi là một căn bệnh do sự biệt hóa của các TBG và tế bào tiền thân chủ yếu do môi trường viêm mãn tính. Hiểu được sự tự đổi mới của niêm mạc dạ dày là một đóng góp quan trọng trong việc tìm hiểu ung thư dạ dày và phát triển các phương pháp điều trị ung thư dạ dày mới.

1. Điều trị ung thư dạ dày bằng phương pháp Tế bào gốc

Hiện nay mục đích chính trong việc cấy TBG trong điều trị ung thư là giúp cơ thể của bệnh nhân sau điều trị bằng hóa trị hoặc xạ trị tái tạo lại các tế bào máu. Vì trong quá trình điều trị cường độ cao thường làm chết các tế bào gốc trong tủy xương giúp sản sinh máu. Do vậy việc cung cấp một lượng TBG mới để thay thế/tái tạo các tế bào cũ đã chết đi là cần thiết. Thường thì các TBG được truyền vào qua đường tĩnh mạch của bệnh nhân. Các TBG sẽ đi trong mạch máu, tự tìm đến tủy xương, phát triển và tạo ra các tế bào máu. Một cơ thể khỏe mạnh cần có đầy đủ 3 loại tế bào máu:

  • Tế bào bạch huyết (White Blood Cells): Đóng vai trò chính trong hệ miễn dịch của cơ thể, giúp chống lại sự xâm nhiễm.
  • Hồng cầu (Red Blood Cells): Mang oxy đến các cơ quan trong cơ thể.
  • Tiểu cầu (Platelets): Giúp đông tụ máu khi có vết thương.

Ngoài mục đích chính này thì trong một số trường hợp TBG còn có thể góp phần tiêu diệt tế bào ung thư và giúp hỗ trợ các phương pháp điều trị khác hiệu quả hơn.

2. Các phương pháp trong điều trị ung thư dạ dày bằng TBG

Dựa trên nguồn gốc của TBG, phương pháp này có thể chia ra làm 3 loại: Tự ghép (Autologous), Dị ghép (Allogeneic), Đồng ghép (Syngeneic).

a/ Tự ghép (Autologous) – lấy tế bào từ chính cơ thể bệnh nhân.

Các TBG này được lấy từ tủy hoặc máu của bệnh nhân trước khi điều trị. Các tế bào này được bảo quản đông lạnh và được trả lại cơ thể sau khi điều trị. Ưu điểm của phương pháp này là bạn không sợ bị hiện tượng thải loại hoặc khả năng nhiễm bệnh từ người cho. Tuy nhiên cũng có trường hợp không thành công khi các TBG này không trở lại tủy xương và tạo ra các tế bào máu như trước đó.

Một nhược điểm khác của phương pháp này là các tế bào này thường không có khả năng chống các tế bào ung thư. Ngoài ra, lấy TBG theo phương pháp này có thể mang theo một nguy cơ khác là khả năng tế bào ung thư nhiễm trong các TBG. Để giảm thiểu rủi ro này, một quá trình sàng lọc các TBG có thể được tiến hành (gọi là purging) để loại bỏ các tế bào ung thư. Tuy nhiên, quá trình sàng lọc này có thể làm giảm lượng TBG và làm các TBG trở nên khó thích ứng với cơ thể hơn.

b/ Dị ghép (Allogeneic) – lấy tế bào từ cơ thể một người tương hợp với bệnh nhân, có thể có liên quan gia đình, họ hàng hoặc không.

Trong phương pháp này sự tương hợp giữa người cho và người nhận rất quan trọng. Thường thì người cho phù hợp nhất là những người thân trong gia đình, họ hàng. Nếu không có thì sẽ dựa vào số liệu đăng ký từ những người tự nguyện ở các trung tâm chuyên về cấy ghép mô, tế bào.

Ưu điểm của phương pháp này là tế bào miễn dịch tạo ra từ các TBG có thể giúp tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại sau quá trình điều trị hóa hoặc xạ trị. Một ưu điểm khác là có thể xin thêm TBG từ người cho trong trường hợp không đủ, hoặc thậm chí có thể xin tế bào bạch cầu nếu cần thiết.

Tuy nhiên, nhược điểm của phương pháp này là các TBG của người cho có thể bị tiêu diệt bởi các tế bào miễn dịch còn lại trong cơ thể người nhận hoặc ngược lại các tế bào bạch cầu sản sinh từ các TBG cho này có thể tấn công không chỉ các tế bào ung thư mà còn các tế bào khỏe mạnh của cơ thể người nhận.

Một nguy cơ nhỏ có thể xảy ra là nhiễm bệnh từ người cho mặc dù việc kiểm tra thường rất chặt chẽ. Ngoài ra còn có một nguy cơ lớn hơn là từ các bệnh mà bạn đã mắc phải trước đó, các bệnh này có thể quay trở lại và gây nguy hiểm khi cơ thể của bạn phải điều trị bằng các loại thuốc ức chế miễn dịch (immunosuppressive drugs) để tạo dễ dàng cho việc ghép TBG từ người cho.

c/ Đồng ghép (Syngeneic) – lấy tế bào từ anh/chị/em song sinh cùng trứng (twin)

Loại cấy ghép này chỉ có thể thực hiện khi người bệnh có anh/chị/em song sinh cùng trứng. Do sự tương đồng cao của tế bào từ hai cơ thể nên trường hợp này sẽ tránh được nguy cơ thải loại của hệ miễn dịch, đồng thời không lo sự lẫn tạp của tế bào ung thư trong TBG khi cho. Tuy nhiên cũng vì vậy mà khả năng các TBG này giúp chống trả ung thư trong cơ thể người nhận là rất thấp. Do vậy, phải bảo đảm tiêu diệt sạch tế bào ung thư trước khi cấy ghép để tránh sự tái phát của ung thư.

Với trình độ công nghệ khoa học hiện nay, sử dụng TBG trong điều trị ung thư vẫn còn đóng vai trò hỗ trợ trong việc tiêu diệt tế bào ung thư. Giải phẫu, hóa trị hoặc xạ trị vẫn đóng vai trò chính để loại trừ tối đa tế bào ung thư có thể và tế bào gốc (tế bào gốc tạo máu) được cấy ghép sau đó sẽ giúp hồi phục lại các loại máu trong cơ thể (hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu). Tế bào bạch huyết mà TBG được cấy ghép sản sinh ra trong cơ thể người bệnh “có thể” (không phải 100% tất cả các trường hợp) giúp tiêu diệt triệt để các tế bào ung thư còn sót lại và ngăn chặn sự phát triển trở lại của khối u giúp quá trình điều trị thành công tốt đẹp. Tuy nhiên, cũng có một số khả năng xảy ra sự không tương hợp giữa người bệnh và TBG được cho làm quá trình điều trị bằng TBG không hiệu quả hoặc gây nguy hiểm cho người bệnh.

Nguồn: Ban biên tập NAVITA

Đăng ký tư vấn

Nhận tư vấn miễn phí 24/7 từ đội ngũ Bác sĩ, Chuyên gia của Công ty NAVITA, Hungary

Đặt lịch hẹn tư vấn

Nhận thông tin khuyến mãi

popup

Số lượng:

Tổng tiền: